بند چهارم – داوری آنسیترال (UNCITRAL Arbitration Rules)
Response to the notice of arbitration
Article 4
- Within 30 days of the receipt of the notice of arbitration, the respondent shall communicate to the claimant a response to the notice of arbitration, which shall include:
(a) The name and contact details of each respondent;
(b) A response to the information set forth in the notice of arbitration, pursuant to article 3, paragraphs 3 (c) to (g).
- The response to the notice of arbitration may also include:
(a) Any plea that an arbitral tribunal to be constituted under these Rules lacks jurisdiction;
(b) A proposal for the designation of an appointing authority referred to in article 6, paragraph 1;
(c) A proposal for the appointment of a sole arbitrator referred to in article 8, paragraph 1;
(d) Notification of the appointment of an arbitrator referred to in article 9 or 10;
(e) A brief description of counterclaims or claims for the purpose of a set-off, if any, including, where relevant, an indication of the amounts involved, and the relief or remedy sought;
(f) A notice of arbitration in accordance with article 3 in case the respondent formulates a claim against a party to the arbitration agreement other than the claimant.
- The constitution of the arbitral tribunal shall not be hindered by any controversy with respect to the respondent’s failure to communicate a response to the notice of arbitration, or an incomplete or late response to the notice of arbitration, which shall be finally resolved by the arbitral tribunal.
Stage 1 — Introduction
Article 4 regulates the procedural response of the respondent after receiving the Notice of Arbitration. While Article 3 initiates the arbitration, Article 4 establishes the respondent’s first formal procedural participation.
The provision ensures that arbitration proceeds with procedural balance and that the respondent has an opportunity to address the claimant’s allegations, confirm its identity, and raise preliminary objections.
Importantly, Article 4 does not require a full defense on the merits. Instead, it creates an initial procedural reply that allows the arbitration to move forward without delay while preserving the respondent’s right to develop its defense later.
Another crucial element of Article 4 is that arbitration cannot be blocked by the respondent’s silence or delay. Even if the respondent does not submit a response, the constitution of the arbitral tribunal continues.
مرحلهٔ اول — مقدمه
مادهٔ ۴ نحوهٔ پاسخ رویهای خوانده را پس از دریافت اعلامیهٔ داوری (Notice of Arbitration) تنظیم میکند. در حالی که مادهٔ ۳ فرآیند داوری را آغاز مینماید، مادهٔ ۴ نخستین مشارکت رسمی و رویهای خوانده را در جریان داوری برقرار میسازد.
هدف از این مقرره، تضمین تعادل رویهای (procedural balance) و فراهم کردن فرصت برای خوانده است تا بتواند به ادعاهای خواهان پاسخ دهد، هویت خود را تأیید کند و در صورت تمایل، ایرادات مقدماتی خویش را مطرح نماید.
نکتهٔ مهم آن است که مادهٔ ۴، ارائهٔ دفاع ماهوی کامل (full defense on the merits) را الزامی نمیکند. بلکه صرفاً مرحلهای مقدماتی را ایجاد مینماید که به موجب آن پاسخ اولیهای رویهای ارائه میشود تا روند داوری بدون تأخیر ادامه یابد، در عین حال حق خوانده برای طرح دفاع تفصیلی در مراحل بعدی محفوظ میماند.
عنصر مهم دیگر در مادهٔ ۴ این است که عدم پاسخ یا تأخیر خوانده مانع از پیشرفت داوری نمیشود. حتی در صورت سکوت یا عدم ارسال پاسخ از سوی خوانده، فرآیند تشکیل هیئت داوری (constitution of the arbitral tribunal) ادامه خواهد یافت.
🔹 تحلیل حقوقی تکمیلی:
مادهٔ ۴ نقش تعادلی میان سرعت و دادرسی منصفانه دارد:
- هدف اصلی: ایجاد چارچوبی کارآمد برای حرکت داوری بدون توقف، حتی در شرایطی که یکی از طرفین همکاری نکند.
- ماهیت پاسخ خوانده: صرفاً اطلاعرسانی و تأییدی است، نه دفاع ماهوی؛ این تمایز باعث میشود که داوری به مرحلهٔ بعدی (تشکیل هیئت) منتقل شود بدون اینکه به حقوق دفاعی لطمه وارد گردد.
- اصل رویهای کلیدی: “Default of appearance does not bar proceedings” — یعنی، سکوت یا عدم وضعیت پاسخدهی خوانده مانع پیشبرد داوری نیست (قاعدهای مشابه در مادهٔ 25 آیین دادرسی داوری UNCITRAL نیز مشاهده میشود).
- جایگاه ساختاری: مادهٔ ۴ پلی است میان مرحلهٔ آغازین (Notification) و مرحلهٔ تأسیس نهادی (Constitution of Tribunal).
واژگان کلیدی
procedural response /prəˈsiːdʒərəl rɪˈspɒns/
پاسخ رویهای؛ نخستین پاسخ رسمی خوانده در چارچوب فرآیند داوری که جنبهٔ شکلی دارد، نه ماهوی.
respondent/rɪˈspɒndənt/
خوانده؛ طرفی که علیه او دعوای داوری مطرح شده است.
Notice of Arbitration/ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən/
اعلامیهٔ داوری؛ سندی که توسط خواهان ارسال میشود و آغاز رسمی داوری را اعلام میکند.
initiate the arbitration/ɪˈnɪʃieɪt ði ˌɑːbɪˈtreɪʃən/
آغاز کردن داوری؛ شروع رسمی فرآیند داوری با ارسال اعلامیهٔ داوری.
formal procedural participation/ˈfɔːməl prəˈsiːdʒərəl ˌpɑːtɪˈsɪpeɪʃən/
مشارکت رسمی رویهای؛ اولین حضور رسمی خوانده در فرآیند داوری.
procedural balance/prəˈsiːdʒərəl ˈbæləns/
تعادل رویهای؛ اصل برابری فرصتهای رویهای برای طرفین در فرآیند داوری.
address the claimant’s allegations/əˈdrɛs ðə ˈkleɪmənts ˌælɪˈɡeɪʃənz/
پاسخ دادن به ادعاهای خواهان؛ امکان واکنش خوانده به مطالب مطرحشده در اعلامیهٔ داوری.
confirm its identity/kənˈfɜːm ɪts aɪˈdɛntɪti/
تأیید هویت خود؛ اعلام مشخصات رسمی خوانده و نمایندگان او در داوری.
raise preliminary objections/reɪz prɪˈlɪmɪnəri əbˈdʒɛkʃənz/
طرح ایرادات مقدماتی؛ اعتراضات اولیه مانند ایراد عدم صلاحیت یا ایرادات شکلی.
full defense on the merits/fʊl dɪˈfɛns ɒn ðə ˈmɛrɪts/
دفاع ماهوی کامل؛ دفاعی که به اصل و ماهیت دعوا میپردازد.
initial procedural reply/ɪˈnɪʃəl prəˈsiːdʒərəl rɪˈplaɪ/
پاسخ مقدماتی رویهای؛ پاسخ اولیه خوانده که صرفاً جنبهٔ رویهای دارد.
without delay/wɪˈðaʊt dɪˈleɪ/
بدون تأخیر؛ اشاره به اصل سرعت در رسیدگی داوری.
develop its defense later/dɪˈvɛləp ɪts dɪˈfɛns ˈleɪtə/
تکمیل یا توسعه دفاع در مراحل بعدی؛ حق خوانده برای ارائه دفاع تفصیلی در مراحل بعدی.
silence or delay/ˈsaɪləns ɔː dɪˈleɪ/
سکوت یا تأخیر؛ عدم پاسخ یا تأخیر خوانده در ارائه پاسخ.
constitution of the arbitral tribunal/ˌkɒnstɪˈtjuːʃən əv ði ˈɑːbɪtrəl ˈtraɪbjʊnəl/
تشکیل هیئت داوری؛ فرآیند انتصاب و ایجاد مرجع داوری برای رسیدگی به اختلاف.
Stage 2 — Original Legal Text
Article 4 — Response to the Notice of Arbitration
- Within 30 days of the receipt of the notice of arbitration, the respondent shall communicate to the claimant a response to the notice of arbitration, which shall include:
(a) The name and contact details of each respondent;
(b) A response to the information set forth in the notice of arbitration, pursuant to article 3, paragraphs 3 © to (g).
ماده 4 — پاسخ به اخطار داوری
- خوانده باید ظرف ۳۰ روز از تاریخ دریافت اخطار داوری، پاسخ خود را به خواهان ابلاغ نماید. این پاسخ باید شامل موارد زیر باشد:
(الف) نام و اطلاعات تماس هر یک از خواندگان؛
(ب) پاسخ خوانده نسبت به اطلاعات بیانشده در اخطار داوری، مطابق با بندهای (ج) تا (ز) از ماده ۳.
تحلیل حقوقی
الف) جایگاه ماده 4 در فرآیند داوری
ماده 4 در فیدیک 2017 (Rules for Adjudication/Arbitration) مرحلهای را تنظیم میکند که پس از آغاز رسمی داوری و پیش از تشکیل هیئت داوری قرار دارد.
این مرحله یکی از پایههای مهم Due Process (رعایت تشریفات دادرسی عادلانه) است.
ب) هدف حقوقی ماده 4
سه هدف اصلی دارد:
- ایجاد شفافیت هویتی
مشخص شدن هویت و اطلاعات تماس همه خواندگان، برای جلوگیری از اختلاف در ابلاغ و صلاحیت.
- تثبیت موضع اولیه خوانده
فیدیک نمیخواهد خوانده بتواند در مراحل بعدی ادعا کند که اطلاعی نداشته یا حق دفاع او تضییع شده است.
- پایهگذاری چارچوب اختلاف
با پاسخ اولیه، حدود اختلاف مشخص شده و داوران بر همین مبنا وارد پرونده میشوند.
ج) ماهیت حقوقی پاسخ خوانده
پاسخ خوانده در این مرحله:
- لایحه دفاعیه کامل نیست،
- اما مبنای شکلی و ابتدایی دفاع محسوب میشود،
- و میتواند شامل قبول، رد یا اصلاح ادعاهای مطرحشده باشد.
این رویکرد مطابق با:
- قواعد داوری UNCITRAL
- رویههای ICC و LCIA
- اصل تساوی طرفین در دفاع (Equality of Arms)
د) الزام به پاسخ ظرف ۳۰ روز
- یک مهلت قطعی (mandatory deadline) است.
- عدم رعایت این مهلت، به معنای پذیرش ادعاها نیست،اما میتواند موجب:
- تأخیر در تشکیل هیئت داوری
- درخواست تعیین داور صرفنظر از نظر خوانده
- محدود شدن حق ارائه ایرادات شکلی در آینده شود.
هـ) ارتباط این ماده با ماده ۳ (اخطار داوری)
ماده 4(1)(ب) صراحتاً اشاره میکند که پاسخ باید به بندهای (ج) تا (ز) ماده 3 واکنش نشان دهد.
این بندها معمولاً شامل:
- توصیف اختلاف
- مبنای حقوقی
- جبران مورد درخواست
- پیشنهاد درباره تعداد داوران
- نامزد داور
میباشد.
بنابراین ماده 4 یک مکانیسم تقابلی (Counter-Submission) ایجاد میکند.
و) پیامدهای حقوقی
- شروع تعامل حقوقی بین طرفین
پرونده از حالت یکطرفه (ادعای خواهان) به حالت دوطرفه وارد میشود.
- جلوگیری از اعتراضات بعدی خوانده
اگر خوانده در این مرحله به اطلاعات اخطار اعتراض نکند،
بعداً ممکن است اعتراض او مسموع شناخته نشود.
- افزایش سرعت فرایند داوری
این ماده از طولانی شدن روند شکایتها و ابلاغها جلوگیری میکند.
- واژگان کلیدی
- Respondent/ rɪˈspɒndənt / خوانده، طرف مقابل خواهان در داوری
- Claimant/ ˈkleɪmənt / خواهان، مدعی
- Notice of Arbitration/ ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən / اخطار آغاز داوری
- Response/ rɪˈspɒns / پاسخ، واکنش رسمی
- Contact details/ ˈkɒntækt ˌdiːteɪlz / اطلاعات تماس
- Pursuant to/ pəˈsjuːənt tuː / مطابق با، بر اساس
- Paragraphs/ ˈpærəɡrɑːfs / بندها، فقرات
- Shall communicate/ ʃæl kəˈmjuːnɪkeɪt / باید ابلاغ نماید، باید اطلاع دهد
- Set forth/ set fɔːθ / بیانشده، مقررشده
- Within 30 days/ wɪˈðɪn ˈθɜːti deɪz / ظرف ۳۰ روز
- The response to the notice of arbitration may also include:
(a) Any plea that an arbitral tribunal to be constituted under these Rules lacks jurisdiction;
(b) A proposal for the designation of an appointing authority referred to in article 6, paragraph 1;
C ) A proposal for the appointment of a sole arbitrator referred to in article 8, paragraph 1;
(d) Notification of the appointment of an arbitrator referred to in article 9 or 10;
(e) A brief description of counterclaims or claims for the purpose of a set-off, if any, including, where relevant, an indication of the amounts involved, and the relief or remedy sought;
(f) A notice of arbitration in accordance with article 3 in case the respondent formulates a claim against a party to the arbitration agreement other than the claimant.
- پاسخ به اخطار داوری میتواند همچنین شامل موارد زیر باشد:
الف) هرگونه ایراد مبنی بر اینکه هیئت داوری که بر اساس این قواعد تشکیل خواهد شد فاقد صلاحیت رسیدگی است؛
ب) پیشنهاد برای تعیین مرجع تعیینکننده (Appointing Authority) موضوع بند 1 ماده 6؛
ج) پیشنهاد برای انتصاب یک داور واحد مطابق بند 1 ماده 8؛
د) اعلام انتصاب یک داور مطابق ماده 9 یا 10؛
هـ) شرح مختصری از دعوای متقابل یا ادعاهای تهاتری (در صورت وجود)، شامل در موارد مقتضی، بیان مبلغ مورد مطالبه و همچنین نوع جبران خسارت یا تصمیم مورد درخواست؛
و) در صورتی که خوانده دعوایی علیه شخصی غیر از خواهان که طرف موافقتنامه داوری است مطرح نماید، ارائه اخطار داوری مطابق ماده 3.
- تحلیل حقوقی
الف) ماهیت اختیاری این بند
در متن از واژه may include استفاده شده است.در حقوق داوری این واژه به معنی اختیاری بودن است.بنابراین:
- موارد ذکر شده الزامی نیستند
- اما اگر خوانده قصد طرح آنها را داشته باشد، بهترین زمان همان پاسخ اولیه است
این موضوع با اصل Efficiency of Arbitration هماهنگ است.
ب) ایراد به صلاحیت هیئت داوری (Jurisdictional Plea)
بند (a) به یکی از مهمترین اصول داوری اشاره دارد:
اصل صلاحیت نسبت به صلاحیت Competence-Competence
بر اساس این اصل:
هیئت داوری خود صلاحیت بررسی صلاحیت خود را دارد.بنابراین خوانده میتواند ادعا کند که:
- توافق داوری معتبر نیست
- اختلاف مشمول داوری نیست
- مرجع داوری اشتباه تعیین شده است
- قرارداد داوری وجود ندارد
این ایراد معمولاً در همان ابتدای فرایند مطرح میشود. این اصل در اسناد زیر نیز وجود دارد:
- UNCITRAL Model Law Article 16
- ICC Arbitration Rules
- LCIA Rules
ج) تعیین مرجع تعیینکننده داور (Appointing Authority)
بند (b) مربوط به تعیین مرجع انتصاب داوران است. اگر طرفین درباره داور توافق نکنند، نهادی باید:
- داور تعیین کند
- یا روند انتصاب را مدیریت کند
این نهاد ممکن است:
- ICC
- PCA
- LCIA
- یا یک شخص مستقل
باشد. در حقوق داوری، این نهاد برای جلوگیری از بنبست در انتخاب داور بسیار مهم است.
د) پیشنهاد داور واحد (Sole Arbitrator)
بند C به یکی از ساختارهای رایج داوری اشاره دارد:
دو مدل هیئت داوری
داور واحد
هیئت سه نفره
اگر اختلاف پیچیدگی کمی داشته باشد یا مبلغ کمتر باشد، داور واحد انتخاب میشود.
مزایا:
- هزینه کمتر
- سرعت بیشتر
اما در پروژههای بزرگ FIDIC معمولاً هیئت سه نفره انتخاب میشود.
هـ) اعلام انتصاب داور
بند (d) بیان میکند که خوانده میتواند در همین پاسخ:
- داور خود را معرفی کند.
در داوری سهنفره:
- خواهان یک داور معرفی میکند
- خوانده یک داور معرفی میکند
- داور سوم (رئیس) مشترکاً انتخاب میشود.
این ساختار باعث بیطرفی نسبی هیئت داوری میشود.
و) دعوای متقابل (Counterclaim) و تهاتر (Set-off)
بند (e) بسیار مهم است.
خوانده میتواند در پاسخ خود:
1-دعوای متقابل مطرح کند
مثال در پروژههای FIDIC:
پیمانکار علیه کارفرما ادعا میکند:
- تأخیر در پرداخت
- خسارت
اما کارفرما نیز ممکن است ادعا کند:
- تأخیر در اجرا
- خسارت تأخیر
- نقص کار
این میشود Counterclaim
2- تهاتر (Set-off)
تهاتر یعنی:
اگر هر دو طرف بدهکار باشند،
مطالبات با هم کسر میشوند.
ز) طرح دعوا علیه شخص ثالث در توافق داوری
بند (f) موضوع مهمی در داوریهای پروژهای است.
اگر خوانده بخواهد علیه:
- شریک قراردادی دیگر
- یا طرف دیگری در توافق داوری
ادعایی مطرح کند، باید:
اخطار داوری جداگانه مطابق ماده 3 صادر کند.
این کار برای:
- رعایت اصول دادرسی
- اطلاع رسمی طرف ثالث
ضروری است.
در حقوق داوری این موضوع به عنوان: Joinder of Parties یاMulti-party Arbitration شناخته میشود.
نتیجهگیری حقوقی
این بند در واقع ابزارهای دفاعی خوانده را مشخص میکند.
خوانده میتواند در همان پاسخ اولیه:
- به صلاحیت اعتراض کند
- داور معرفی کند
- دعوای متقابل مطرح کند
- تهاتر اعلام کند
- یا دعوای جدید طرح نماید
این باعث میشود چارچوب کامل اختلاف از همان ابتدا مشخص شود و داوری سریعتر پیش برود.
واژگان تخصصی
- Arbitral Tribunal / ˈɑːbɪtrəl traɪˈbjuːnəl /هیئت داوری
- Jurisdiction/ ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃən / صلاحیت قضایی
- Appointing Authority/ əˈpɔɪntɪŋ ɔːˈθɒrɪti / مرجع تعیینکننده داور
- Sole Arbitrator/ səʊl ˈɑːbɪtreɪtə / داور واحد
- Appointment/ əˈpɔɪntmənt / انتصاب
- Counterclaim/ ˈkaʊntə kleɪm / دعوی متقابل
- Set‑off/ ˈset ɒf / تهاتر
- Relief or Remedy/ rɪˈliːf ɔː ˈremədi / جبران خسارت یا تصمیم قضایی
- Arbitration Agreement/ ˌɑːbɪˈtreɪʃən əˈɡriːmənt / موافقتنامه داوری
- Notification/ ˌnəʊtɪfɪˈkeɪʃən / اعلام رسمی
- The constitution of the arbitral tribunal shall not be hindered by any controversy with respect to the respondent’s failure to communicate a response to the notice of arbitration, or an incomplete or late response to the notice of arbitration, which shall be finally resolved by the arbitral tribunal.
- تشکیل هیئت داوری نباید به دلیل هیچگونه اختلاف یا مناقشهای در خصوص عدم ارسال پاسخ از سوی خوانده به اخطار داوری، یا ارسال پاسخ ناقص یا دیرهنگام به اخطار داوری، متوقف یا مختل گردد. رسیدگی نهایی به چنین موضوعاتی بر عهده هیئت داوری خواهد بود.
تحلیل حقوقی مستند و علمی
الف) هدف اصلی این بند
این بند یکی از مهمترین سازوکارهای جلوگیری از تأخیر در داوری است.در بسیاری از دعاوی بینالمللی، خوانده ممکن است:
- عمداً پاسخ ندهد
- پاسخ ناقص ارسال کند
- پاسخ را با تأخیر ارسال کند
اگر چنین وضعیتی باعث توقف روند داوری شود، طرف مقابل میتواند با ایجاد تأخیر تاکتیکی (Tactical Delay) کل فرآیند را مختل کند.بنابراین این ماده مقرر میکند که:
عدم همکاری خوانده مانع تشکیل هیئت داوری نمیشود.
ب) اصل سرعت و کارآمدی در داوری
این بند مبتنی بر یکی از اصول مهم داوری بینالمللی است:
Principle of Efficiency in Arbitration
یعنی: فرآیند داوری باید کارآمد و سریع باشد و نباید به دلیل رفتار یک طرف متوقف شود.
این اصل در قواعد زیر نیز دیده میشود:
- UNCITRAL Arbitration Rules
- ICC Arbitration Rules
- LCIA Arbitration Rules
ج) داوری در غیاب پاسخ خوانده (Default Situation)
در حقوق داوری مفهومی وجود دارد به نام:
Default Arbitration
یعنی اگر یکی از طرفین:
- در روند داوری شرکت نکند
- یا دفاع ارائه ندهد
داوری متوقف نمیشود.
اما داوران موظف هستند:
- همچنان ادله خواهان را بررسی کنند
- و صرفاً به دلیل عدم حضور خوانده رأی صادر نکنند.
این اصل برای رعایت عدالت دادرسی (Due Process) بسیار مهم است.
د) صلاحیت هیئت داوری برای تصمیمگیری نهایی
در این بند آمده است:
which shall be finally resolved by the arbitral tribunal
یعنی:
اختلافات مربوط به:
- تأخیر در پاسخ
- نقص پاسخ
- عدم ارسال پاسخ
در نهایت توسط هیئت داوری بررسی و حل خواهد شد.این موضوع با اصل زیر مرتبط است:
Kompetenz-Kompetenz
(صلاحیت مرجع داوری برای رسیدگی به مسائل مربوط به روند داوری)
هـ) پیامدهای حقوقی این ماده
این ماده سه نتیجه مهم دارد:
1- جلوگیری از سوءاستفاده خوانده
خوانده نمیتواند با سکوت یا تأخیر:
فرآیند داوری را متوقف کند.
2- حفظ جریان داوری
فرآیند انتخاب داوران و تشکیل هیئت داوری ادامه پیدا میکند.
3- حفظ حق دفاع خوانده
با وجود ادامه داوری:
خوانده هنوز میتواند بعداً دفاع ارائه دهد
و هیئت داوری آن را بررسی خواهد کرد.
بنابراین این ماده تعادل بین:
- سرعت داوری
- حق دفاع
را برقرار میکند.
واژگان تخصصی
- Constitution (of the arbitral tribunal)/ ˌkɒnstɪˈtjuːʃən / تشکیل (هیئت داوری)
- Arbitral Tribunal/ ˈɑːbɪtrəl traɪˈbjuːnəl / هیئت داوری
- Hindered/ ˈhɪndəd / مختل شده، مانع ایجاد شده
- Controversy/ ˈkɒntrəvɜːsi / اختلاف، مناقشه
- Failure/ ˈfeɪljə / قصور، عدم انجام
- Incomplete/ ˌɪnkəmˈpliːt / ناقص
- Late Response/ leɪt rɪˈspɒns / پاسخ دیرهنگام
- Finally Resolved/ ˈfaɪnəli rɪˈzɒlvd / به طور نهایی حل و فصل شدن
- Communicate/ kəˈmjuːnɪkeɪt / ابلاغ کردن، اطلاع دادن
- Notice of Arbitration/ ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən / اخطار آغاز داوری
Stage 3 — Structural Legal Analysis
Article 4 is organized into three procedural layers governing the respondent’s participation in the early stage of arbitration.
First layer — Mandatory procedural response
Paragraph 1 establishes a 30‑day deadline for the respondent to submit a response. The response must include identification information and a reply to the core elements of the notice of arbitration described in Article 3.
This ensures that the respondent confirms its participation and clarifies its position on the claimant’s procedural statements.
Second layer — Optional procedural statements
Paragraph 2 lists elements that may be included in the response but are not mandatory. These include jurisdictional objections, proposals for appointing authorities, nomination of arbitrators, and preliminary counterclaims.
This design provides flexibility. The respondent can introduce procedural defenses early, but is not required to present a complete legal defense at this stage.
Third layer — Non‑obstruction principle
Paragraph 3 establishes a crucial safeguard: the arbitration process cannot be blocked by the respondent’s inaction. Even if the response is missing, incomplete, or late, the tribunal can still be constituted.
Any dispute regarding the adequacy of the response is ultimately decided by the arbitral tribunal itself.
تحلیل ساختاری حقوقی
ماده ۴ در سه لایه مربوط به روند رسیدگی تنظیم شده است که نحوه مشارکت خوانده در مرحله ابتدایی داوری را تنظیم میکند.
لایه نخست — پاسخ الزامی در چارچوب روند رسیدگی
بند ۱ مهلتی سیروزه برای خوانده تعیین میکند تا پاسخ خود را ارائه کند. این پاسخ باید شامل اطلاعات هویتی و همچنین پاسخی به عناصر اصلی اخطار داوری باشد که در ماده ۳ توصیف شدهاند.
این امر تضمین میکند که خوانده مشارکت خود در فرایند داوری را تأیید کرده و موضع خود را نسبت به اظهارات اولیه خواهان در خصوص روند رسیدگی روشن سازد.
لایه دوم — اظهارات اختیاری مربوط به روند رسیدگی
بند ۲ مواردی را برمیشمارد که ممکن است در پاسخ گنجانده شوند، اما الزامی نیستند. این موارد شامل ایراد نسبت به صلاحیت، پیشنهادهایی درباره مرجع تعیینکننده داوران، معرفی داوران و طرح اولیه دعوای متقابل است.
این ساختار نوعی انعطافپذیری ایجاد میکند؛ به این معنا که خوانده میتواند برخی دفاعیات مربوط به روند رسیدگی را در مراحل اولیه مطرح کند، اما ملزم نیست در این مرحله دفاع حقوقی کامل خود را ارائه دهد.
لایه سوم — اصل عدم ایجاد مانع
بند ۳ یک تضمین اساسی برقرار میکند: فرایند داوری نمیتواند به دلیل عدم اقدام خوانده متوقف شود. حتی اگر پاسخ ارائه نشود، ناقص باشد یا با تأخیر ارائه گردد، هیئت داوری همچنان میتواند تشکیل شود.
هرگونه اختلاف در خصوص کافی بودن پاسخ در نهایت توسط خود هیئت داوری تصمیمگیری خواهد شد.
واژگان تخصصی
Structural Legal Analysis/ ˈstrʌktʃərəl ˈliːɡəl əˈnæləsɪs / تحلیل ساختاری حقوقی
Procedural Layer/ prəˈsiːdʒərəl ˈleɪə / لایه مربوط به روند رسیدگی
Respondent/ rɪˈspɒndənt / خوانده
Arbitration/ ˌɑːbɪˈtreɪʃən / داوری
Mandatory Response/ ˈmændətəri rɪˈspɒns / پاسخ الزامی
Deadline/ ˈdedlaɪn / مهلت
Identification Information/ aɪˌdentɪfɪˈkeɪʃən ˌɪnfəˈmeɪʃən / اطلاعات هویتی
Nomination of Arbitrators/ ˌnɒmɪˈneɪʃən əv ˈɑːbɪtreɪtəz / معرفی داوران
Counterclaim/ ˈkaʊntə kleɪm / دعوی متقابل
Inaction/ ɪnˈækʃən / عدم اقدام
Adequacy/ ˈædɪkwəsi / کفایت / کافی بودن پاسخ
Stage 4 — Key Sentences and Legal Translation
Within a period of thirty days from the date of receipt of the notice of arbitration, the respondent is required to submit its formal response to that notice.
خوانده موظف است ظرف سی روز از تاریخ دریافت اخطار داوری، پاسخ خود را به آن اخطار ارائه کند.
تحلیل کوتاه حقوقی
این قاعده یک مهلت شکلی الزامی در مرحله آغازین داوری ایجاد میکند. هدف اصلی آن تضمین چند امر است:
- نظم آیینی فرایند داوری: تعیین مهلت مشخص مانع از تعویق یا بینظمی در شروع رسیدگی میشود.
- اطلاع از موضع خوانده: پاسخ خوانده نشان میدهد که آیا وی با داوری مخالفت دارد، ایراد صلاحیتی مطرح میکند یا در خصوص ترکیب هیئت داوری نظری دارد.
- تسریع در تشکیل هیئت داوری: با دریافت پاسخ، فرایند تعیین داوران و سازماندهی رسیدگی سریعتر انجام میشود.
در حقوق داوری بینالمللی، چنین مهلتهایی معمولاً مهلتهای آیینی و قابل انعطاف محسوب میشوند؛ به این معنا که عدم رعایت آن لزوماً موجب توقف داوری نمیشود، اما ممکن است آثار شکلی خاصی در روند رسیدگی ایجاد کند.
واژگان تخصصی
Submit/ səbˈmɪt / ارائه کردن / تسلیم کردن
Response/ rɪˈspɒns / پاسخ
Within/ wɪˈðɪn / در ظرف / در مهلت
Receipt/ rɪˈsiːt / دریافت
Time Limit / Deadline/ ˈtaɪm ˌlɪmɪt / — / ˈdedlaɪn / مهلت قانونی
The respondent’s response may contain an objection asserting that the arbitral tribunal does not possess jurisdiction over the dispute.
پاسخ خوانده میتواند مشتمل بر ایرادی مبنی بر فقدان صلاحیت هیئت داوری در رسیدگی به اختلاف باشد.
تحلیل کوتاه حقوقی
این حکم بیانگر امکان طرح ایراد صلاحیت (Jurisdictional Objection) در مرحله ابتدایی داوری است. از منظر حقوق داوری بینالمللی، این قاعده چند کارکرد مهم دارد:
- حفظ حق اعتراض خوانده: خوانده میتواند ادعا کند که هیئت داوری اساساً اختیار رسیدگی به اختلاف را ندارد؛ برای مثال به دلیل نبود موافقتنامه داوری معتبر یا خارج بودن موضوع اختلاف از دامنه آن.
- رسیدگی مقدماتی به صلاحیت: چنین ایرادی معمولاً در مرحلهای اولیه مطرح میشود تا پیش از ورود به ماهیت دعوا، مسئله صلاحیت روشن گردد.
- ارتباط با اصل صلاحیت نسبت به صلاحیت (Kompetenz‑Kompetenz): در اغلب نظامهای داوری، خود هیئت داوری اختیار دارد ابتدا درباره وجود یا عدم وجود صلاحیت خویش تصمیمگیری کند.
در نتیجه، این مقرره به خوانده اجازه میدهد در همان پاسخ اولیه، چالش نسبت به صلاحیت مرجع داوری را مطرح کند.
واژگان تخصصی
Plea/ pliː / ایراد یا ادعای حقوقی
Lack of Jurisdiction/ læk əv ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃən / فقدان صلاحیت
Jurisdictional Objection/ ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃənəl əbˈdʒekʃən / ایراد نسبت به صلاحیت
Dispute/ dɪˈspjuːt / اختلاف / دعوا
The respondent is permitted to assert counterclaims or raise set‑off claims against the claimant within its response.
خوانده میتواند دعوای متقابل یا ادعای تهاتر نسبت به خواهان مطرح کند.
تحلیل حقوقی
این جمله یکی از مهمترین حقوق دفاعی خوانده در داوری را بیان میکند:
الف) Counterclaim – دعوای متقابل
- دعوایی مستقل که خوانده علیه خواهان مطرح میکند.
- از همان رابطه قراردادی یا اختلاف نشأت میگیرد.
- هدف: ایجاد تعادل در رسیدگی و امکان طرح همزمان دعاوی مرتبط.
- مزیت: رسیدگی یکپارچه، هزینه و زمان کمتر، انسجام در تصمیمگیری.
ب) Set‑off – تهاتر
- ادعایی که خوانده با استناد به بدهی متقابل خواهان مطرح میکند.
- در ماهیت خود دفاعی است نه دعوای مستقل.
- تهاتر میتواند:
- قانونی باشد (اگر شرایط تهاتر طبق قانون یا قرارداد فراهم باشد)
- یا قراردادی (اگر طرفین از پیش توافق کرده باشند)
نکات حقوقی مهم
- طرح Counterclaim معمولاً نیازمند این است که موافقتنامه داوری، دعوای متقابل را پوشش دهد؛ در غیر این صورت، هیئت داوری ممکن است صلاحیت نداشته باشد.
- Set‑off معمولاً حتی بدون وجود شرط داوری جداگانه نیز قابل طرح است، زیرا یک دفاع ماهوی تلقی میشود.
- هر دو ابزار، حق دفاع خوانده را تقویت و رسیدگی داوری را کارآمدتر میکنند.
واژگان تخصصی
Counterclaim/ ˈkaʊntəˌkleɪm / دعوی متقابل
Set‑off/ ˈset ɒf / تهاتر (ادعای جبران بدهی از طریق بدهی متقابل)
Claimant/ ˈkleɪmənt / خواهان
Present (a claim)/ prɪˈzent / مطرح کردن / ارائه کردن (دعوا یا ادعا)
Stage 5 — Doctrinal Commentary
From a doctrinal perspective, Article 4 reflects a careful balance between procedural fairness and procedural efficiency within the arbitral process. On the one hand, the provision ensures that the respondent is afforded a meaningful opportunity to participate at the early stage of the proceedings by submitting a response to the notice of arbitration. On the other hand, it prevents the arbitration from being obstructed by strategic silence or non‑cooperation on the part of the respondent.
As noted by Gary Born, this phase may be understood as the initial procedural engagement of the respondent with the arbitral process. During this stage, the respondent formally acknowledges the initiation of arbitration and may raise preliminary or threshold objections, particularly those relating to the jurisdiction of the arbitral tribunal.
Article 4 is also doctrinally significant in relation to jurisdictional objections. By allowing the respondent to assert a plea that the arbitral tribunal lacks jurisdiction at an early stage, the provision operates consistently with the well‑established principle of Kompetenz‑Kompetenz, according to which arbitral tribunals possess the authority to determine their own jurisdiction.
In addition, the rule promotes procedural economy by enabling the respondent to introduce counterclaims or raise set‑off defenses within the same procedural framework. This approach facilitates the efficient resolution of related claims and defenses within a single arbitral proceeding, thereby reducing the risk of fragmented litigation and enhancing the overall efficiency of the arbitral process.
از منظر دکترین حقوقی، ماده ۴ بیانگر توازن سنجیدهای میان انصاف آیینی (procedural fairness) و کارآمدی آیینی (procedural efficiency) در فرایند داوری است. از یک سو، این مقرره تضمین میکند که خوانده در مرحله ابتدایی رسیدگی فرصت معناداری برای مشارکت در فرایند داوری داشته باشد و بتواند با ارائه پاسخ به اخطار داوری موضع خود را بیان کند. از سوی دیگر، این ماده مانع از آن میشود که فرایند داوری به واسطه سکوت تاکتیکی یا عدم همکاری خوانده با مانع یا تأخیر مواجه شود.
همانگونه که گری بورن (Gary Born) اشاره میکند، این مرحله را میتوان مرحله مشارکت آیینی اولیه خوانده در فرایند داوری دانست. در این مرحله، خوانده بهطور رسمی آغاز داوری را میپذیرد و میتواند ایرادات مقدماتی یا آستانهای، بهویژه ایرادهای مربوط به صلاحیت هیئت داوری را مطرح کند.
ماده ۴ همچنین از منظر دکترینال در ارتباط با ایرادات صلاحیتی اهمیت ویژهای دارد. با اجازه دادن به خوانده برای طرح ادعای فقدان صلاحیت هیئت داوری در مراحل ابتدایی رسیدگی، این مقرره با اصل شناختهشده Kompetenz‑Kompetenz هماهنگ است؛ اصلی که بر اساس آن هیئت داوری اختیار دارد درباره وجود یا عدم وجود صلاحیت خود تصمیمگیری کند.
علاوه بر این، این قاعده با اجازه دادن به خوانده برای طرح دعاوی متقابل (counterclaims) یا دفاع تهاتر (set‑off) در همان چارچوب رسیدگی، به اقتصاد آیینی (procedural economy) کمک میکند. چنین رویکردی امکان رسیدگی همزمان به دعاوی و دفاعیات مرتبط را در یک فرایند داوری واحد فراهم میآورد و در نتیجه خطر پراکندگی رسیدگیها را کاهش داده و کارآمدی کلی فرایند داوری را افزایش میدهد.
Doctrinal perspective/ dɒkˈtraɪnəl pəˈspektɪv / رویکرد دکترینال (تحلیل مبتنی بر نظریات حقوقی)
Procedural fairness/ prəˈsiːdʒərəl ˈfeənəs / انصاف آیینی – رعایت عدالت در روند رسیدگی
Procedural efficiency/ prəˈsiːdʒərəl ɪˈfɪʃənsi / کارآمدی آیینی – رسیدگی سریع و مؤثر
Arbitral process/ ˈɑːbɪtrəl ˈprəʊses / فرایند داوری
Respondent/ rɪˈspɒndənt / خوانده (طرفی که علیه او دعوا مطرح شده است)
Notice of Arbitration/ ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən / اخطار یا اعلام داوری
Strategic silence/ strəˈtiːdʒɪk ˈsaɪləns / سکوت تاکتیکی (عدم پاسخ برای ایجاد تأخیر یا مزیت آیینی)
Initial procedural engagement/ ɪˈnɪʃəl prəˈsiːdʒərəl ɪnˈɡeɪdʒmənt /
مرحله مشارکت آیینی اولیه
Preliminary objection/ prɪˈlɪmɪnəri əbˈdʒekʃən / ایراد مقدماتی
Threshold objection / ˈθreʃhəʊld əbˈdʒekʃən /
ایراد آستانهای (ایرادی که پیش از ورود به ماهیت دعوا مطرح میشود)
Jurisdiction/ ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃən / صلاحیت
Jurisdictional objection/ ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃənəl əbˈdʒekʃən / ایراد نسبت به صلاحیت
Kompetenz‑Kompetenz/ kəmˈpɛtɛnts kəmˈpɛtɛnts /
اصل صلاحیت نسبت به صلاحیت (اختیار هیئت داوری برای تصمیمگیری درباره صلاحیت خود)
Procedural economy/ prəˈsiːdʒərəl ɪˈkɒnəmi /
اقتصاد آیینی یا صرفهجویی آیینی (کاهش زمان، هزینه و پراکندگی رسیدگی)
Fragmented litigation/ fræɡˈmentɪd ˌlɪtɪˈɡeɪʃən / رسیدگی پراکنده یا چندپاره در دعاوی.
Stage 6 — Comparative Arbitration Insight
A comparative examination of major arbitration regimes demonstrates that the procedural role and scope of the respondent’s response to the notice or request for arbitration vary across different arbitral frameworks. These differences primarily reflect the balance each system strikes between procedural flexibility, institutional structure, and early case management.
UNCITRAL Arbitration
Under the UNCITRAL Arbitration Rules, the respondent’s response to the notice of arbitration is generally limited in scope and relatively flexible in form. The primary function of this response is to acknowledge the initiation of arbitration and to present the respondent’s initial procedural position. Typically, it may include basic elements such as comments on the notice of arbitration, jurisdictional objections, or proposals concerning the constitution of the arbitral tribunal.
Importantly, the response under the UNCITRAL framework does not constitute a full statement of defense. Instead, it serves as an initial procedural communication intended to ensure that the arbitration proceeds efficiently while preserving the parties’ ability to develop their substantive arguments at later stages of the proceedings.
ICC Arbitration
In contrast, the ICC Arbitration Rules adopt a more structured and institutionally managed approach. The respondent is required to submit an Answer to the Request for Arbitration within the prescribed time limit. This submission typically goes beyond a mere acknowledgment of the proceedings.
In practice, the Answer frequently contains more developed legal arguments, preliminary defenses, jurisdictional objections, and procedural observations. It may also address matters such as the nomination of arbitrators, comments on the place of arbitration, and other procedural issues relevant to the organization of the proceedings. Consequently, the ICC framework encourages earlier clarification of the parties’ legal and procedural positions.
LCIA Arbitration
Similarly, the LCIA Arbitration Rules require the respondent to submit a Response to the request for arbitration. This response may include a range of substantive and procedural elements, including defenses on the merits, jurisdictional objections, and the nomination of an arbitrator where applicable.
The LCIA approach reflects a moderately structured procedural model, aiming to establish the procedural framework of the arbitration at an early stage while still maintaining a degree of flexibility for the subsequent development of the parties’ claims and defenses.
Comparative Observation
From a comparative perspective, these different approaches illustrate varying procedural philosophies. The UNCITRAL model prioritizes procedural flexibility, allowing the parties to develop their arguments progressively during the arbitral proceedings. By contrast, institutional arbitration regimes, such as those of the ICC and LCIA, generally require more detailed submissions at the early stages of the arbitration, thereby facilitating earlier procedural organization and case management.
تحلیل تطبیقی در داوری
بررسی تطبیقی نظامهای مهم داوری نشان میدهد که نقش آیینی و دامنه پاسخ خوانده به اخطار یا درخواست داوری در چارچوبهای مختلف داوری متفاوت است. این تفاوتها عمدتاً بازتابدهنده نحوه ایجاد توازن میان انعطاف آیینی، ساختار نهادی و مدیریت اولیه پرونده در هر نظام داوری است.
داوری UNCITRAL
بر اساس قواعد داوری آنسیترال (UNCITRAL)، پاسخ خوانده به اخطار داوری معمولاً دارای دامنه محدود و از نظر شکلی نسبتاً انعطافپذیر است. کارکرد اصلی این پاسخ، اعلام آگاهی از آغاز داوری و بیان موضع اولیه خوانده در خصوص برخی مسائل آیینی است.
معمولاً این پاسخ ممکن است شامل مواردی مانند اظهارنظر نسبت به اخطار داوری، طرح ایراد نسبت به صلاحیت، یا پیشنهادهایی درباره نحوه تشکیل هیئت داوری باشد.
نکته مهم آن است که پاسخ در چارچوب قواعد UNCITRAL به منزله لایحه کامل دفاعیه محسوب نمیشود. بلکه بیشتر به عنوان ارتباط آیینی اولیه تلقی میشود که هدف آن تضمین پیشبرد کارآمد داوری در عین حفظ امکان توسعه استدلالهای ماهوی طرفین در مراحل بعدی رسیدگی است.
داوری ICC
در مقابل، قواعد داوری اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) رویکردی ساختاریافتهتر و مبتنی بر مدیریت نهادی اتخاذ کردهاند. بر اساس این قواعد، خوانده مکلف است در مهلت مقرر پاسخ به درخواست داوری (Answer to the Request for Arbitration) را ارائه کند.
این پاسخ معمولاً فراتر از صرف اعلام وصول یا پذیرش آغاز داوری است. در عمل، پاسخ خوانده در بسیاری از موارد شامل استدلالهای حقوقی نسبتاً توسعهیافته، دفاعیات مقدماتی، ایرادات صلاحیتی و ملاحظات آیینی است.
همچنین ممکن است موضوعاتی مانند معرفی داور، اظهارنظر درباره محل داوری و سایر مسائل آیینی مرتبط با سازماندهی رسیدگی نیز در این پاسخ مطرح شود. از این رو، نظام ICC معمولاً شفافسازی زودهنگام مواضع حقوقی و آیینی طرفین را تشویق میکند.
داوری LCIA
به همین ترتیب، قواعد داوری دیوان داوری بینالمللی لندن (LCIA) نیز خوانده را ملزم میکند که پاسخ (Response) خود را نسبت به درخواست داوری ارائه کند.
این پاسخ میتواند شامل مجموعهای از عناصر ماهوی و آیینی باشد، از جمله:
- دفاعیات نسبت به ماهیت دعوا
- ایرادات صلاحیتی
- معرفی داور (در موارد مقتضی)
رویکرد LCIA را میتوان مدلی نسبتاً ساختاریافته اما همچنان انعطافپذیر دانست که هدف آن تعیین چارچوب آیینی رسیدگی در مراحل ابتدایی داوری است، در حالی که همچنان امکان توسعه ادعاها و دفاعیات طرفین در مراحل بعدی حفظ میشود.
مشاهده تطبیقی
از منظر تطبیقی، این رویکردهای متفاوت بازتابدهنده فلسفههای مختلف آیینی در داوری بینالمللی هستند. مدل UNCITRAL بر انعطاف آیینی تأکید دارد و اجازه میدهد طرفین استدلالهای خود را بهتدریج در جریان رسیدگی توسعه دهند.
در مقابل، نظامهای داوری نهادی مانند ICC و LCIA معمولاً ارائه لوایح نسبتاً مفصلتری در مراحل ابتدایی داوری را الزامی میدانند تا مدیریت پرونده و سازماندهی رسیدگی در همان مراحل اولیه تسهیل شود.
واژگان تخصصی
Comparative Arbitration/ kəmˈpærətɪv ˌɑːbɪˈtreɪʃən / داوری تطبیقی
Arbitration Regime/ ˌɑːbɪˈtreɪʃən reɪˈʒiːm / نظام یا چارچوب داوری
Procedural Flexibility/ prəˈsiːdʒərəl ˌfleksəˈbɪləti / انعطاف آیینی
Case Management/ keɪs ˈmænɪdʒmənt / مدیریت پرونده
Notice of Arbitration/ ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən / اخطار یا اعلام داوری
Request for Arbitration/ rɪˈkwest fə ˌɑːbɪˈtreɪʃən / درخواست داوری
Statement of Defense/ ˈsteɪtmənt əv dɪˈfens / لایحه دفاعیه
Jurisdictional Objection/ ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃənəl əbˈdʒekʃən / ایراد نسبت به صلاحیت
Constitution of the Tribunal/ ˌkɒnstɪˈtjuːʃən əv ðə traɪˈbjuːnəl / تشکیل هیئت داوری
Institutional Arbitration/ ˌɪnstɪˈtjuːʃənəl ˌɑːbɪˈtreɪʃən / داوری نهادی
Procedural Framework/ prəˈsiːdʒərəl ˈfreɪmwɜːk / چارچوب آیینی
Submission/ səbˈmɪʃən / لایحه یا ارائه کتبی
Merits (of the dispute)/ ˈmerɪts / ماهیت دعوا
Stage 7 — Case Illustration
Example Scenario
Consider a hypothetical dispute arising from an alleged breach of a construction contract. The claimant initiates arbitral proceedings by submitting a Notice of Arbitration, asserting that the respondent has failed to comply with its contractual obligations under the construction agreement.
In accordance with the applicable arbitration rules, the respondent submits its Response to the Notice of Arbitration within the prescribed period of thirty days. In its response, the respondent first confirms its identity and contact information, thereby formally acknowledging its participation in the arbitral proceedings.
The respondent then contests the claimant’s interpretation of the contractual provisions, arguing that the claimant has mischaracterized the scope and nature of the alleged contractual obligations. In addition to challenging the substantive allegations, the respondent raises a jurisdictional objection, contending that the dispute is premature because the contract requires the parties to attempt mediation or another form of alternative dispute resolution before initiating arbitration.
Furthermore, in accordance with the procedural rules governing the arbitration, the respondent proceeds to nominate its arbitrator, thereby contributing to the constitution of the arbitral tribunal.
Despite the respondent’s jurisdictional objection, the arbitral process continues, and the tribunal is duly constituted. The arbitral tribunal subsequently examines and determines the jurisdictional challenge, typically as a preliminary issue or in conjunction with the merits of the dispute, depending on the procedural circumstances of the case.
نمونه موردی (Case Illustration)
سناریوی نمونه (Example Scenario)
فرض کنید اختلافی فرضی از یک ادعای نقض قرارداد ساختوساز ناشی شده است. خواهان با تسلیم اعلامیهٔ داوری (Notice of Arbitration)، روند داوری را آغاز میکند و ادعا دارد که خوانده از انجام تعهدات قراردادی خود طبق قرارداد ساختوساز تخلف کرده است.
طبق قواعد داوری قابلاعمال، خوانده پاسخ خود به اعلامیهٔ داوری (Response to the Notice of Arbitration) را در مهلت مقرر سی روزه ارائه میکند. خوانده در پاسخ خود، ابتدا هویت و اطلاعات تماس خود را تأیید میکند و از این طریق مشارکت رسمی خویش را در فرآیند داوری اعلام مینماید.
سپس خوانده تفسیر خواهان از مفاد قراردادی را رد میکند و استدلال مینماید که خواهان «دامنه و ماهیت تعهدات قراردادی ادعایی» را به نادرستی توصیف کرده است. علاوه بر پاسخ به ادعاهای ماهوی، خوانده ایراد صلاحیتی مطرح میکند و میگوید اختلاف «زودرس» است، زیرا قرارداد مقرر کرده است که طرفین پیش از آغاز داوری، ابتدا باید تلاش کنند موضوع را از طریق میانجیگری یا سایر روشهای حلوفصل اختلاف جایگزین (ADR) حلوفصل کنند.
علاوه بر این، مطابق با قواعد شکلی حاکم بر داوری، خوانده داور موردنظر خود را نیز معرفی میکند و به این ترتیب در تشکیل هیئت داوری مشارکت مینماید.
با وجود ایراد صلاحیتی خوانده، روند داوری ادامه مییابد و هیئت داوری بهطور رسمی تشکیل میشود. سپس هیئت داوری ایراد صلاحیتی مطرحشده را بررسی و تصمیمگیری میکند؛ که معمولاً یا بهعنوان یک مسئله مقدماتی یا همراه با رسیدگی به ماهیت دعوا، بسته به اوضاع و احوال شکلی پرونده، انجام میگیرد.
واژگان کلیدی
Case illustration/keɪs ˌɪləˈstreɪʃən/ تصویر موردی؛ نمونهٔ کاربردی پرونده
Example scenario/ɪɡˈzɑːmpəl sɪˈnɑːriəʊ/ سناریوی نمونه؛ حالت فرضی برای تبیین
hypothetical dispute/ˌhaɪpəˈθetɪkəl dɪsˈpjuːt/ اختلاف فرضی
alleged breach/əˈledʒd briːtʃ/ نقض ادعایی
construction contract/kənˈstrʌkʃən ˈkɒntrækt/ قرارداد ساختوساز
initiate arbitral proceedings/ɪˈnɪʃieɪt ˈɑːbɪtrəl prəˈsiːdɪŋz/ آغاز کردن روند داوری
Notice of Arbitration/ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən/ اعلامیهٔ داوری
contractual obligations/kənˈtræktʃuːəl ɒblɪˈɡeɪʃənz/ تعهدات قراردادی
Response to the Notice of Arbitration/rɪˈspɒns tə ðə ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən/
پاسخ اعلامیهٔ داوری
prescribed period/prɪˈskraɪbd ˈpɪəriəd/ مهلت مقرر
acknowledge its participation/əkˈnɒlɪdʒ ɪts pɑːˌtɪsɪˈpeɪʃən/ اعلام مشارکت رسمی
contest the claimant’s interpretation/kənˈtɛst ðə ˈkleɪmənts ɪnˌtɜːprɪˈteɪʃən/
به چالش کشیدن تفسیر خواهان
mischaracterize/ˌmɪskærəktəraɪz/ بهنادرستی توصیف کردن
substantive allegations/səbˈstæntɪv ˌælɪˈɡeɪʃənz/ ادعاهای ماهوی
jurisdictional objection/ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃənl əbˈdʒɛkʃən/ ایراد صلاحیتی
premature dispute/ˈpriːmətʃʊər dɪsˈpjuːt/ اختلاف زودرس
mediation/ˌmiːdiˈeɪʃən/ میانجیگری
alternative dispute resolution (ADR)/ɔːlˈtɜːnətɪv dɪsˈpjuːt rɛzəˌluːʃən/
حلوفصل اختلاف جایگزین
nominate its arbitrator/ˈnɒmɪneɪt ɪts ˈɑːbɪtreɪtə/ معرفی داور
constitution of the arbitral tribunal/ˌkɒnstɪˈtjuːʃən əv ði ˈɑːbɪtrəl traɪˈbjuːnəl/
تشکیل هیئت داوری
preliminary issue/prɪˈlɪmɪnəri ˈɪʃuː/ مسئله مقدماتی
merits of the dispute/ˈmɛrɪts əv ðə dɪsˈpjuːt/ ماهیت دعوا
procedural circumstances/prəˈsiːdʒərəl ˈsɜːkəmstænsɪz/ اوضاع و احوال شکلی
Stage 8 — Drafting Insight: Respondent’s Response as a Strategic Procedural Instrument
In contemporary arbitral practice, the respondent’s Response to the Notice of Arbitration operates as a strategic procedural instrument rather than a mere acknowledgment of proceedings. Properly crafted, it can shape the tribunal’s early case management, preserve dispositive defenses, and frame the procedural trajectory of the dispute.
As a matter of best practice, respondents should:
- Confirm identity, contact details, and representation
The Response should unambiguously set out the respondent’s legal identity (and any relevant corporate chain), service addresses, and the particulars of legal counsel or other representatives. This avoids later disputes on service and representation and ensures seamless communications.
- Preserve jurisdictional and admissibility objections
Any challenge to the tribunal’s jurisdiction or to the admissibility of claims (e.g., unmet pre-arbitration ADR steps, time bars, multi-tier clauses) should be expressly reserved and, where appropriate, articulated with sufficient specificity. Early reservation mitigates waiver risks and supports efficient sequencing (e.g., bifurcation or preliminary determination).
- Consider early articulation of counterclaims and set-off
Where the applicable rules and the arbitration agreement permit, respondents should evaluate whether to introduce counterclaims or set-off defenses at the earliest procedural stage. Early presentation assists the tribunal in holistic case management, may affect the composition of the tribunal, and can influence the procedural timetable.
- Nominate an arbitrator promptly
Timely nomination of the respondent’s co-arbitrator (in three-member tribunals) facilitates expeditious constitution of the tribunal and reduces the risk of institutional or court appointment. Prompt nomination also signals constructive engagement while preserving all procedural rights.
Caveat on waiver and procedural prejudice
Failure to raise jurisdictional or admissibility objections at the earliest reasonable opportunity may be construed as waiver or may weaken later procedural arguments—particularly in institutional settings where rules emphasise prompt assertion of such objections and empower tribunals to penalise dilatory conduct through costs or adverse inferences.
بینش نگارشی: «پاسخ به اخطار داوری» بهمثابه ابزار آیینیِ راهبردی خوانده
در رویه داوری معاصر، «پاسخ خوانده به اخطار داوری» صرفاً اعلام وصول یا پذیرش شروع رسیدگی نیست، بلکه یک ابزار آیینیِ راهبردی به شمار میآید. اگر این پاسخ بهدرستی تدوین شود، میتواند مدیریت اولیه پرونده توسط هیئت داوری را تحت تأثیر قرار دهد، دفاعیات قاطع (dispositive) را حفظ کند، و مسیر آیینی دعوا را صورتبندی نماید.
بهعنوان رویه برتر، خواندگان باید:
- هویت، اطلاعات تماس و نمایندگی خود را تأیید کنند
پاسخ باید بیابهام هویت حقوقی خوانده (و عندالاقتضاء زنجیره شرکتی)، نشانیهای ابلاغ، و مشخصات وکلا یا نمایندگان را بیان کند. این امر از بروز اختلافات بعدی درباره ابلاغ و نمایندگی جلوگیری کرده و ارتباطات را روان میسازد.
- ایرادات صلاحیتی و ایرادات مربوط به قابلیت استماع را حفظ کنند
هرگونه چالش نسبت به صلاحیت هیئت داوری یا قابلیت استماع دعاوی (مانند عدم رعایت شروط پیشینی ADR، مرور زمان، بندهای چندمرحلهای) باید صریحاً محفوظ و در موارد لازم با جزئیات کافی تبیین شود. طرح و رزرو زودهنگام، خطر اسقاط یا اسنتاف از ایراد را کاهش داده و به ترتیبدهی کارآمد (مثلاً تفکیک رسیدگی یا تصمیم مقدماتی) کمک میکند.
- طرح زودهنگام دعوای متقابل و تهاتر را مدنظر قرار دهند
هرجا قواعد قابل اعمال و موافقتنامه داوری اجازه دهد، خوانده باید ارزیابی کند که آیا طرح دعوای متقابل یا دفاع تهاتر در نخستین مرحله آیینی بهصرفه است یا خیر. طرح زودهنگام به مدیریت یکپارچه پرونده توسط هیئت داوری کمک میکند، ممکن است بر ترکیب هیئت اثر بگذارد، و میتواند جدول زمانی رسیدگی را تحت تأثیر قرار دهد.
- داور خود را بهموقع منصوب کند
معرفی بهموقع داور منتخب خوانده (در هیئتهای سهنفره) به تسریع تشکیل هیئت داوری کمک میکند و خطر انتصاب نهادی یا قضایی را کاهش میدهد. این اقدام نشانه تعامل سازنده است در حالی که تمام حقوق آیینی محفوظ میماند.
هشدار درباره اسقاط و پیشداوری آیینی
عدم طرح ایرادات صلاحیتی یا قابلیت استماع در نخستین فرصتِ معقول، ممکن است بهمنزله اسقاط تلقی شود یا استحکام استدلالهای آیینی بعدی را تضعیف کند—بهویژه در چارچوبهای نهادی که بر طرح فوری چنین ایراداتی تأکید دارند و به هیئت اجازه میدهند رفتار تأخیری را از طریق تصمیمات هزینهای یا استنباطهای نامطلوب تنبیه کند.
واژگان تخصصی
- Respondent’s Response (to the Notice of Arbitration)
/ rɪˈspɒndənts rɪˈspɒns (tə ðə ˈnəʊtɪs əv ˌɑːbɪˈtreɪʃən) /
پاسخ خوانده (به اخطار داوری)
- Strategic procedural instrument/ strəˈtiːdʒɪk prəˈsiːdʒərəl ˈɪnstrʊmənt /
ابزار آیینیِ راهبردی
- Early case management/ ˈɜːli keɪs ˈmænɪdʒmənt /
مدیریت اولیه پرونده
- Dispositive defenses/ dɪˈspɒzɪtɪv dɪˈfensɪz /
دفاعیات قاطع/منتهیکننده به ختم دعوا
- Procedural trajectory/prəˈsiːdʒərəl trəˈdʒektəri/
مسیر یا روند حرکت یک پرونده در چارچوب مراحل آیین دادرسی
- Confirm identity and representation/ kənˈfɜːm aɪˈdentɪti ænd ˌreprɪˌzenˈteɪʃn /
تأیید هویت و نمایندگی
- Service address/ ˈsɜːvɪs əˌdres /
نشانی ابلاغ
- Counsel / legal counsel/ ˈkaʊnsl /
وکیل / مشاور حقوقی
- Preserve jurisdictional objections/ prɪˈzɜːv ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃənəl əbˈdʒekʃənz /
حفظ ایرادات صلاحیتی
- Admissibility objection/ ədˌmɪsəˈbɪləti əbˈdʒekʃən /
ایراد به قابلیت استماع
- Pre-arbitration ADR steps/ priː-ˌɑːbɪˈtreɪʃən ˌeɪdiːˈɑː steps /
مراحل حلوفصل جایگزین پیش از داوری
- Time bar / limitation/ taɪm bɑː / | / ˌlɪmɪˈteɪʃən /
مرور زمان / محدودیت زمانی طرح دعوا
- Multi-tier dispute resolution clause/ ˌmʌlti ˈtɪə dɪsˈpjuːt ˌrezəˈluːʃn klɔːz /
بند حلوفصل چندمرحلهای
- Reservation (of rights)/ ˌrezəˈveɪʃn (əv raɪts) /
حفظ حقوق / رزرو حقوق
- Specificity/ spəˌsɪfɪˈsɪti /
تعیینگری/جزئینگری
- Bifurcation/ ˌbaɪfəˈkeɪʃn /
تفکیک (مرحلهای) رسیدگی
- Preliminary determination/ prɪˈlɪmɪnəri dɪˌtɜːmɪˈneɪʃn /
تصمیم مقدماتی
- Counterclaim/ ˈkaʊntəkleɪm /
ادعای متقابل / دعوای متقابل
- Set-off/ ˈset ɒf /
تهاتر (دفاع تهاتری)
- Tribunal constitution/ traɪˈbjuːnəl ˌkɒnstɪˈtjuːʃn /
تشکیل هیئت داوری
- Co-arbitrator/ ˌkəʊ ˈɑːbɪtreɪtə /
داور همعرض (یکی از داوران سهنفره)
- Institutional appointment/ ˌɪnstɪˈtjuːʃənl əˈpɔɪntmənt /
انتصاب نهادی
- Court appointment/ kɔːt əˈpɔɪntmənt /
انتصاب قضایی
- Constructive engagement/ kənˈstrʌktɪv ɪnˈɡeɪdʒmənt /
تعامل سازنده
- Waiver/ ˈweɪvə /
اسقاط (حق)
- Procedural prejudice/ prəˈsiːdʒərəl ˈpredʒʊdɪs /
پیشداوری/خسارت آیینی
- Adverse inference (on costs or merits)/ ˈædvɜːs ˈɪnfərəns /
استنباط نامطلوب (در هزینهها یا ماهیت)
Stage 9 — Conceptual Arbitration Map: The Procedural Role of Article 4
Within the structure of the UNCITRAL Arbitration Rules, Article 4 functions as a pivotal procedural junction that links the initiation of arbitration to the formation of the arbitral tribunal and, ultimately, to the exchange of substantive pleadings.
Article 3 serves as the formal trigger of arbitral proceedings, as it requires the claimant to submit the Notice of Arbitration. This notice initiates the proceeding, identifies the dispute, and establishes the procedural timeline.
Article 4 introduces the respondent’s entry into the arbitration. Through the Response to the Notice of Arbitration, the respondent confirms its participation, raises preliminary objections, preserves jurisdictional arguments, and may address issues relevant to the appointment process. Thus, Article 4 operates not merely as an administrative requirement but as a foundational procedural step that shapes the early architecture of the case.
Articles 8 to 10 regulate the constitution of the arbitral tribunal, including the method of appointment, default mechanisms, and challenges to arbitrators. The effectiveness of these provisions depends, in practice, on the clarity and completeness of the materials submitted under Articles 3 and 4.
Articles 23 to 25 govern the main submissions on the merits: the Statement of Claim, the Statement of Defence, and any counterclaims or amendments. These provisions mark the transition from procedural setup to substantive adjudication.
Accordingly, Article 4 operates as the procedural bridge between:
(1) the commencement of arbitration under Article 3, and
(2) the constitution of the tribunal under Articles 8–10, and
(3) the substantive pleadings defined in Articles 23–25.
It thus plays a structural and sequencing role by ensuring the smooth progression from initiation to tribunal formation and finally to merits-based submissions.
نقشه مفهومی داوری: نقش آیینی ماده ۴ در ساختار UNCITRAL
در چارچوب قواعد داوری آنسیترال، ماده ۴ یک نقطه اتصال آیینیِ محوری است که آغاز داوری را به تشکیل هیئت داوری و در نهایت به تبادل لوایح ماهوی پیوند میدهد.
ماده ۳ محرّک رسمی شروع رسیدگی داوری است، زیرا خواهان را ملزم میکند «اخطار داوری» را ارائه کند. این اخطار، فرایند را آغاز میکند، اختلاف را مشخص میسازد و جدول زمانی آیینی را برقرار میکند.
ماده ۴ ورود خوانده به فرایند داوری را رقم میزند. خوانده از طریق «پاسخ به اخطار داوری»، مشارکت خود را تأیید میکند، ایرادات مقدماتی را مطرح مینماید، ایرادات صلاحیتی خود را محفوظ میدارد، و میتواند به موضوعات مرتبط با فرایند انتصاب داور نیز بپردازد. بنابراین، ماده ۴ صرفاً یک الزام اداری نیست، بلکه گامی بنیادین است که معماری اولیه پرونده را شکل میدهد.
مواد ۸ تا ۱۰ تشکیل هیئت داوری را تنظیم میکنند؛ از جمله شیوه انتخاب داوران، سازوکارهای پیشفرض، و فرآیند اعتراض به داور. کارآمدی این مواد در عمل به شفافیت و کاملبودن مدارکی بستگی دارد که ذیل مواد ۳ و ۴ ارائه میشوند.
مواد ۲۳ تا ۲۵ لوایح ماهوی را تنظیم میکنند: دادخواست، پاسخ ماهوی، دعاوی متقابل و اصلاحات احتمالی. این مقررات گذار از مرحله تنظیم آیینی به مرحله رسیدگی ماهوی را رقم میزنند.
بر این اساس، ماده ۴ پل آیینی میان موارد زیر است:
۱) آغاز داوری طبق ماده ۳،
۲) تشکیل هیئت داوری طبق مواد ۸ تا ۱۰،
۳) و لوایح ماهوی طبق مواد ۲۳ تا ۲۵.
در نتیجه، ماده ۴ نقشی ساختاری و ترتیبی دارد و پیوستگی منطقی و روان فرایند را از آغاز تا تشکیل هیئت و سپس ورود به رسیدگی ماهوی تضمین میکند.
واژگان تخصصی
Conceptual Arbitration Map/ kənˈseptʃuəl ˌɑːbɪˈtreɪʃən mæp / نقشه مفهومی داوری
Procedural framework/ prəˈsiːdʒərəl ˈfreɪmwɜːk / چارچوب آیینی
Initiate arbitration/ ɪˈnɪʃieɪt ˌɑːbɪˈtreɪʃən / آغاز کردن داوری
Procedural timeline/ prəˈsiːdʒərəl ˈtaɪmlaɪn / جدول زمانی آیینی
Procedural participation/ prəˈsiːdʒərəl pɑːˌtɪsɪˈpeɪʃən / مشارکت آیینی
Preliminary objections/ prɪˈlɪmɪnəri əbˈdʒekʃənz / ایرادات مقدماتی
Jurisdictional objections/ ˌdʒʊərɪsˈdɪkʃənəl əbˈdʒekʃənz / ایرادات صلاحیتی
Tribunal constitution/ traɪˈbjuːnəl ˌkɒnstɪˈtjuːʃən / تشکیل هیئت داوری
Default mechanisms/ dɪˈfɔːlt ˈmekənɪzəmz / سازوکارهای پیشفرض
Challenge of arbitrators/ ˈtʃælɪndʒ əv ˈɑːbɪtreɪtəz / اعتراض به داوران
Pleadings on the merits/ ˈpliːdɪŋz ɒn ðə ˈmerɪts / لوایح ماهوی
Statement of Claim/ ˈsteɪtmənt əv kleɪm / دادخواست / لایحه خواهان
Statement of Defence/ ˈsteɪtmənt əv dɪˈfens / پاسخ ماهوی
Counterclaim/ ˈkaʊntəkleɪm / دعوی متقابل
Substantive adjudication/ səbˈstæntɪv əˌdʒuːdɪˈkeɪʃən / رسیدگی ماهوی
Procedural bridge/ prəˈsiːdʒərəl brɪdʒ / پل آیینی
Sequencing role/ ˈsiːkwənsɪŋ rəʊl / نقش در ترتیبدهی مراحل
Stage 10 — Advanced Analytical Questions
Conceptual questions
Why does Article 4 require only a limited response rather than a full defense?
What procedural objectives are served by allowing counterclaims at this stage?
Analytical questions
Should arbitration rules impose stricter requirements on respondents’ early submissions?
Does the non‑obstruction principle risk disadvantaging respondents who require more preparation time?
Reflective question
How does Article 4 contribute to the balance between procedural efficiency and due process in international arbitration?
دیدگاهتان را بنویسید